Tổng quan
Bơ hay lê dầu (danh pháp hai phần: Persea americana) là một loại cây có nguồn gốc từ Mexico và Trung Mỹ, được phân loại thực vật có hoa, hai lá mầm, họ Lauraceae. Con người biết ăn trái cây bơ từ xưa, bằng chứng là người ta tìm thấy bình nước hình trái bơ từ trước thời đại Inca tại tỉnh Chan Chan Trung Mỹ.
Cây bơ cao khoảng 20 mét, lá chen kẽ, mỗi lá dài 12–25 cm, hoa không hiện rõ, mầu xanh-vàng, mỗi hoa lớn độ 5–10 mm.
Trái của cây bơ hình như cái bầu nước, dài 7–20 cm, nặng 100g-1 kg. Vỏ mỏng, hơi cứng, mầu xanh lục đậm, có khi gần như mầu đen. Khi chín, bên trong thịt mềm, mầu vàng nhạt, giống như chất bơ, có vị ngọt nhạt. Hột trái bơ hình tựa quả trứng, dài 5 – 6 cm, nằm trong trung tâm, mầu nâu đậm, và rất cứng.
Một cây bơ trung bình ra 120 trái một năm. Vườn bơ có khả năng sản xuất 7 tấn trái bơ mỗi hecta mỗi năm, có vườn đạt đến 20 tấn [3]. Cây bơ không hạp vùng lạnh, chỉ phát triển vùng nhiệt đới và ôn đới.
Thịt trái bơ thường được dùng làm nguyên liệu cho các món sinh tố giải khát, hoặc có thể dùng để ăn với bánh mì bằng cách quết lên bánh và rắc thêm một chút đường.
Lợi ích của bơ đối với sức khỏe
Trái bơ có giá trị dinh dưỡng cao, lượng protein và chất béo chưa bão hòa trong thịt quả chiếm tới 15%, rất tốt cho tim mạch. Trong trái bơ cũng có chứa hơn 14 loại vitamin và khoáng chất bao gồm kali, canxi, sắt, đồng, magiê, phốt pho, natri, kẽm, mangan và selen. Đặc biệt, bơ rất giàu kali, lượng kali trong bơ cao hơn chuối tới 60%. Ngoài ra, trong bơ cũng rất giàu các vitamin E, axit folic, vitamin B6.
Trái bơ cũng rất giàu chất chống oxy hóa, có tác dụng ngăn ngừa hình thành các gốc tự do dẫn đến gây ung thư, đục thuỷ tinh thể, làm chậm quá trình lão hóa. Trái bơ có hàm lượng muối thấp, chất xơ cao, hàm lượng lutein cao, rất giàu protein và vitamin A,E,C… chất carotenoid tự nhiên giúp mắt sáng và duy trì một làn da đẹp…Do vậy, bạn hãy tích cực chế biến các món ăn có nguyên liệu từ quả bơ vào thực đơn hàng ngày bằng nhiều kiểu như: trộn salad, làm xốt hoặc sinh tố bơ…
Lợi ích đối với sắc đẹp
Mặt nạ cho tóc:dùng 2 tách mayonaise và 1/2 quả bơ chín, tán nhỏ hoặc xay nhuyễn. Trộn bơ với mayonaise, rồi vuốt đều hỗn hợp này lên tóc ẩm, để ít nhất 10 phút cho tóc ngấm dưỡng chất.Bạn có thể dùng khăn nóng ẩm quấn tóc lại trong 20 phút, dưỡng chất sẽ ngấm vào tóc nhiều hơn. Xả tóc sạch với nước ấm, rồi xả qua nước lạnh sẽ giúp tăng độ bóng của tóc. Cũng có thể dùng lòng trắng trứng trộn với thịt quả bơ và dầu oliu để tạo thành một hợp chất sền sệt thoa quyện vào tóc. Sau khi bôi xong, bạn ngồi chờ khoảng 30 phút, sau đó gội đầu bằng dầu gội đầu bình thường.
Bạn cũng có thể gội đầu sơ qua bằng nước lã, dùng khăn bông lau khô. Lựa bơ chín, xay thật nhuyễn rồi dùng hai tay chà nhẹ bơ lên tóc. Giữ khoảng 15 phút rồi gội đầu sạch. Làm mỗi ngày một lần, liên tục trong một tuần.
Thực phẩm đắp mặt nạ tốt
Với da thường: Dùng 1/4 trái bơ chín vừa, tán nhuyễn mịn bằng muỗng (không nên xay), trộn thêm một chút sữa tươi. Mặt rửa sạch, thấm khô, dùng hỗn hợp bơ và sữa tươi bôi đều trên da mặt và cổ, massage nhẹ khoảng 10 phút, giữ nguyên trong vòng 30 phút, sau đó rửa sạch lại bằng nước mát, bạn sẽ thấy da mịn, căng láng. Một tuần làm 2 lần là đủ.
Với da khô: Xay nhuyễn cả trái bơ, trộn thêm 1 muỗng mật ong hoặc 2 muỗng lớn yaourt. Rửa sạch mặt, đắp một miếng gạc mềm, dùng cọ quét phủ đều hỗn hợp trên miếng gạc. Giữ nguyên trong vòng 30 phút, rửa sạch mặt bằng nước ấm. Thực hiện 2 lần/tuần… Sau khi đắp, chất bột trái bơ thẩm thấu vào các lỗ chân lông và khi bạn tẩy rửa, chúng sẽ kéo theo bụi bẩn và các tế bào chết bám trên bề mặt da, chính vì vậy, làn da bạn sẽ sáng và mịn hơn.
Với da hỗn hợp: Cũng vẫn có thể đắp mặt nạ bằng thịt bơ xay nguyên chất, massage nhẹ các vùng da khô, da sẽ mịn và khoẻ hơn.
Nguồn dinh dưỡng cho trẻ em
Trái bơ rất dễ chế biến làm thức ăn cho bé, với trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, thì chỉ cần nghiền nhỏ phần thịt của Trái bơ, còn trẻ em lớn hơn thì có thể cắt thành từng miếng cho bé cắn.
Trái bơ rất có lợi cho sức khỏe của trẻ em, vì trong quả bơ có chứa protein, vitamin A, E, C cao. Protein là một thành phần dinh dưỡng quan trọng đối với sự phát triễn của trẻ em và đặc biệt là trẻ sơ sinh. Ngoài ra các chống ôxy hoá tác dụng bảo vệ các tế bào não, còn vitamin B tổng hợp trong Trái bơ có tác dụng tăng cường trí nhớ. Vì thế quả bơ là một nguồn dinh dưỡng hoàn hảo cho sự phát triễn trí não của trẻ em.
Lưu ý
- Da cổ, bàn tay, gót chân, khuỷu tay là những vùng da dễ bị khô, thường tiếp xúc trực tiếp với nắng, không khí và bụi bẩn, nếu được massage với các hỗn hợp trên cũng rất tốt.
- Hỗn hợp trên chỉ nên sử dụng trong ngày, nếu còn dư cũng không nên giữ lại phần thừa vì chúng sẽ chảy nước, khó sử dụng. Vitamin trong thịt bơ bị phân huỷ khá nhanh trong không khí và nhiệt độ thường sẽ chuyển màu, dễ gây dị ứng và phản tác dụng khi để lâu.
- Nên trộn hỗn hợp bằng bơ chín mềm, yaourt hoặc sữa tươi không đường.
- Bạn có thể mua quả bơ ương, sau đó đặt bơ trong giỏ giấy ở nhiệt độ bình thường, chúng sẽ tự chín sau vài ngày.
- Không trữ bơ trong tủ lạnh khi bơ chưa chín. Lúc chín, có thể để trong tủ lạnh khoảng 1tuần, nhưng tuyệt đối không cắt nó ra vì như vậy sẽ làm khô chất dầu trong bơ.
