Đậu phụ (tiếng Trung: 荳腐 – đậu hủ) là một món ăn dân dã của người dân một số quốc gia Đông Á như Việt Nam, Trung Hoa, Nhật Bản, Hàn Quốc. Đậu phụ có nguồn gốc từ Trung Quốc.[1] Món này có nhiều cách gọi: đậu khuôn ở miền Trung và đậu hủ ở miền Nam. Đậu phụ là món ăn có thể giúp phòng chống xơ vữa động mạch, cũng thường được làm món ăn chay cho những người theo đạo Phật.
Nguyên liệu làm đậu phụ là hạt đậu nành, được xay lên rồi ngâm vào nước. Tinh bột chảy vào nước thành hình dáng theo người làm tự tạo, bả được lọc ra ngoài. Các hình dáng thường thấy là hình vuông, tròn hay chữ nhật dài.
Khi sản phẩm hoàn thành thì có thể sao chế thêm, như cắt thành hình chữ nhật rán với dầu. Thành một màu vàng bọc ngoài thêm gia vị thếm, là thành một bữa. Nếu không rán thì có thể cắt lát làm thêm phần phụ trong nồi canh rau hay cá.
Đậu phụ và các thực phẩm kết hợp
Đậu phụ và cá; đậu phụ và rong biển; đậu phụ và củ cải. Các thực phẩm này kết hợp hòa lẫn vào thành một món ăn với nhiều hương vị lạ. Món đậu phụ sốt cà chua, hành lá, đôi khi có thêm thịt ba chỉ… Đậu phụ cũng hay được sử dụng trong các món lẩu.
Những tác dụng phụ
Mặc dù có rất nhiều tác dụng tốt cho cơ thể, nhưng khi ăn cũng phải để ý do nguyên liệu là đậu nành, có chứa chất paponin chất này bài tiết I-ốt trong cơ thể, nếu ăn nhiều trong một thời gian dài thì rất dễ dẫn đến thiếu I-ốt.
Hàm lượng protein trong đậu phụ khá cao, ăn nhiều sẽ khiến cơ thể khó hấp thụ sắt và dễ dẫn đến tiêu hoá không tốt, chỉ nên ăn 100g là thích hợp cho cơ thể.
Giá trị dinh dưỡng
Giá trị dinh dưỡng 100 g (3,5 oz)
- Năng lượng 318 kJ (76 kcal)
- Carbohydrat: 1.9 g
- Chất béo: 4.8 g
- Chất béo no: 0.7 g
- Protein: 8.1 g
- Canxi: 350 mg (35%)
- Sắt: 5.4 mg (43%)
- Magie: 30 mg (8%)
- Natri: 7 mg (0%)
Tỷ lệ phần trăm theo lượng hấp thụ hàng ngày của người lớn.
Lợi ích của những món ăn kết hợp từ đậu phụ
Hãy cùng tham khảo một số cách kết hợp đậu phụ với một số loại thực phẩm khác trong chế biến để tạo nên những món ăn ngon và bổ dưỡng cho sức khỏe.
1. Đậu phụ và thịt:
Đậu tương được coi là loại “thịt thực vật” và giàu protein nhất trong các loại thực phẩm có nguồn gốc từ động vật nhưng khi chế biến thành đậu phụ, hàm lượng protein cũng mất đi khá nhiều, thành phần amino axit, đơn vị cấu trúc cơ bản tạo thành protein bị phá vỡ. Do đó, nên chế biến đậu phụ với loại thực phẩm có giầu protein như các loại thịt để tăng cường lượng protein cho cơ thể.
2. Đậu phụ và trứng:
Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong quá trình hấp thu canxi của cơ thể. Đậu phụ chứa nhiều canxi và việc thêm lòng đỏ trứng vào món đậu phụ giúp cho việc bổ sung can-xi cho cơ thể trở nên hiệu quả hơn.
3. Đậu phụ và rong biển:
Món ăn này giúp bổ sung hàm lượng I-ốt cho cơ thể.
Đậu phụ có chứa nhiều chất saponin, có tác dụng rất tốt trong việc ngăn chặn quá trình ôxy hóa chất béo, gây ra bệnh xơ vữa động mạch. Nhưng chính chất saponin này lại ngăn cản việc hấp thu I-ốt, lâu ngày có thể dẫn tới việc cơ thể thiếu I-ốt.
Chế biến kết hợp đậu phụ với một số thực phẩm khác như rong biển, tảo biển hoặc các loại hải sản sẽ đảm bảo việc bổ sung lượng I-ốt cần thiết cho cơ thể.
4. Đậu phụ và nấm:
Đậu tương rất giàu dinh dưỡng và chất xơ nhưng trong quá trình chế biến đậu tương thành đậu phụ, lượng chất xơ này bị mất đi rất nhiều. Do vậy, ăn đậu phụ thường xuyên cũng có thể gây táo bón.
Các loại nấm và rau quả rất giàu chất xơ nên việc chế biến đậu phụ cùng các loại nấm và rau quả sẽ tạo thành món ăn rất tốt cho hệ tiêu hóa. Ngoài ra, nấm còn có tác dụng tăng sức đề kháng, dự phòng và trị liệu các bệnh tim mạch, làm hạ huyết áp, ức chế sự phát triển của tế bào ung thư…
Cũng cần lưu ý rằng một số loại rau như: rau bina, rau dền, và các loại rau có lá màu xanh đậm thường chứa hàm lượng axit oxalic cao nên khi chế biến cùng đậu phụ cần luộc qua để hạn chế ảnh hưởng tới sự hấp thu can-xi của cơ thể.
