Bánh phu thê
Bánh phu thê (hay được gọi chệch là bánh xu xê hoặc bánh xu xuê) là một loại bánh ngọt cổ truyền của Việt Nam. Theo truyền thuyết, tên bánh là do vua Lý Anh Tông đặt.
Nguyên liệu và quy trình thực hiện
Để tạo ra một chiếc bánh phu thê, người ta dàn mỏng bột lên khuôn, đặt nhân vào một đầu rồi đắp phần bột còn lại lên nhân như thể hiện sự ôm ấp, che chở của tình nghhĩa phu thê. Không những vậy, bánh phu thê còn bao hàm trong nó triết lí ngũ hành một cách tinh tế qua năm màu của bánh: màu trắng của bột lọc và cơm dừa, màu vàng của dành dành dùng làm màu cho vỏ bánh và nhân đỗ xanh xay nhuyễn, màu đen của hạt vừng, màu xanh của lá và màu đỏ của lạt buộc. Đó là sự hòa hợp giữa con người với đất, với trời, là sự hòa hợp giữa người với người, giữa vợ với chồng.
Chính vì ý nghĩa âm dương giao hòa và mùi vị thơm ngon ngọt ngào mà việc làm ra bánh phu thê cũng đòi hỏi nhiều kì công. Bột dùng làm bánh phải được làm từ gạo nếp xay, sau đó lọc lấy chất tinh, ép cho ráo nước rồi phơi khô. Khi chế biến, người ta không dùng nước pha màu thực phẩm mà dùng nước quả dành dành nhào bột nhằm giữ cho bánh có sắc màu vàng trong suốt tự nhiên.
Các công đoạn chế biến nhân bánh phu thê cũng là một sự kì công và chăm chút. Người ta dùng đậu xanh đãi sạch vỏ hấp chín đánh tơi, rồi thêm đường trắng, cơm dừa, hạt sen và các hương ngũ vị. Để cho bánh thêm thơm ngon đậm đà, người chế biến còn cất công nạo đu đủ xanh, ngâm phèn rồi cắt nhỏ nhào lẫn với bột để bánh có thêm độ giòn.
Thế nên khi thưởng thức bánh phu thê, bên cạnh độ dẻo của nếp, độ giòn của đu đủ, độ ngậy của đậu xanh còn có thêm vị béo của cơm dừa, vị thơm bùi của hạt sen, và vị ngọt thanh của đường cát trắng… tất cả hòa quyện với nhau tạo nên hương vị rất riêng của bánh phu thê, đã một lần nếm thử sẽ không thể nào quên, sẽ nhớ hoài, nhớ mãi, như tình cảm phu thê bền vững, ngọt ngào.
